Ta strona korzysta z plików cookie, aby poprawić wrażenia podczas przeglądania witryny. Część plików cookies, które są sklasyfikowane jako niezbędne, są przechowywane w przeglądarce, ponieważ są konieczne do działania podstawowych funkcji witryny. Używamy również plików cookies stron trzecich, które pomagają nam analizować i zrozumieć, w jaki sposób korzystasz z tej witryny. Te pliki cookies będą przechowywane w przeglądarce tylko za Twoją zgodą. Możesz również z nich zrezygnować, ale rezygnacja z niektórych z tych plików może mieć wpływ na wygodę przeglądania. Klikając „Przejdź do serwisu” udzielasz zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych dotyczących Twojej aktywności na naszej stronie. Dane są zbierane w celach zgodnych z naszą polityką prywatności. Zgoda jest dobrowolna. Możesz jej odmówić lub ograniczyć jej zakres klikając w „Preferencje cookies”. W każdej chwili możesz modyfikować udzielone zgody w zakładce: polityki cookies — ustawienia cookies.
W każdej chwili możesz modyfikować udzielone zgody w zakładce: polityki cookies — ustawienia cookie
Przyczyniają się do użyteczności strony poprzez umożliwianie podstawowych funkcji takich jak nawigacja na stronie i dostęp do bezpiecznych obszarów strony internetowej. Strona internetowa nie może funkcjonować poprawnie bez tych ciasteczek.
Umożliwiają Serwisowi zapamiętanie informacji, które zmieniają wygląd lub funkcjonowanie Serwisu, np. preferowany język lub region w którym znajduje się Użytkownik.
Pomagają zrozumieć, w jaki sposób różni Użytkownicy Serwisu zachowują się na stronie, gromadząc i zgłaszając anonimowe informacje.
Marketingowe pliki cookie stosowane są w celu śledzenia użytkowników na stronach internetowych. Ich celem jest wyświetlanie reklam, które są istotne i interesujące dla poszczególnych Użytkowników, a tym samym bardziej cenne dla wydawców, reklamodawców i strony trzecie (np. Google, Facebook).
Zapewnij sobie spokój. Spełnij ustawowy obowiązek.
Zadbaj o dostępność cyfrową swojej Instytucji.
Razem z nami powiedz STOP cyfrowemu wykluczeniu.
Spotykasz skrót A11y w dokumentacji technicznej, rozmowach projektowych albo artykułach o UX i nie do końca wiesz, co oznacza? Ten niepozorny zapis skrywa w sobie całą filozofię projektowania dostępnego świata cyfrowego. W tym artykule wyjaśniamy, a11y co to właściwie znaczy, skąd wzięła się tajemnicza liczba „11” i dlaczego skrót zrobił tak dużą karierę w branży IT. Dowiesz się też, czym jest accessibility w praktyce i jak A11y wpływa na sposób projektowania stron, aplikacji i usług. Jeśli chcesz zrozumieć dostępność „po ludzku”, jesteś w dobrym miejscu. Zapraszamy do lektury.
A11y to skrót od angielskiego słowa accessibility, czyli „dostępność”. Gdy ktoś pyta a11y co to znaczy, odpowiedź jest prosta: to krótszy, branżowy zapis pojęcia opisującego projektowanie produktów cyfrowych w sposób dostępny dla jak najszerszego grona użytkowników, w tym osób z niepełnosprawnościami, seniorów czy osób korzystających z nietypowych technologii. Skrót funkcjonuje głównie w środowiskach IT i UX jako wygodniejsza forma komunikacji w codziennej pracy zespołów.
W praktyce A11y nie jest pojęciem czysto technicznym. To skrót, za którym stoi cały zestaw wartości: inkluzywność, równość, projektowanie bez barier i odpowiedzialność społeczna. Dla programisty oznacza np. zadbanie o poprawny kod HTML, który współpracuje z czytnikami ekranu, dla projektanta – odpowiedni kontrast, czytelną typografię i logiczną strukturę interfejsu, a dla właściciela strony pewność, że jego serwis daje dostęp do treści każdemu użytkownikowi.
W codziennej praktyce pytanie „czy to jest zrobione w duchu A11y?” oznacza jedno: czy dana strona, aplikacja albo system jest użyteczny także dla osób, które nie widzą, nie słyszą, nie używają myszy albo mają ograniczenia poznawcze. Dzięki temu, że skrót jest powszechnie rozpoznawalny, ułatwia komunikację w zespołach projektowych i skraca dystans między technologią a realnymi potrzebami użytkowników.
Jeśli zastanawiasz się, skąd w A11y wzięła się liczba „11”, odpowiedź jest zaskakująco prosta. Litera A to pierwsza litera słowa accessibility, litera Y – ostatnia, a liczba 11 oznacza liczbę liter pomiędzy nimi. Taki sposób skracania długich wyrazów nazywa się numeronimem (ang. numeronym). To zjawisko powszechne w branży IT i marketingu technologicznym.
Ten mechanizm nie jest wyjątkiem, podobnie funkcjonuje np.:
Skróty tego typu powstały z potrzeby szybkiej komunikacji w środowiskach technicznych, gdzie często używa się długich, angielskich terminów. Nie są one formalnie regulowane żadną normą, to raczej język branżowy, który z czasem staje się standardem niepisanym. Dziś, zwłaszcza w kontekście dostępności, skrót A11y bywa nawet częściej używany niż pełna nazwa „accessibility”.
Dostępność, w swoim najbardziej podstawowym znaczeniu, oznacza projektowanie świata w taki sposób, aby nikt nie był z niego wykluczony. W kontekście cyfrowym mówimy o dostępności stron internetowych, aplikacji i dokumentów dla osób o różnych potrzebach i możliwościach. Accessibility to nie tylko temat niepełnosprawności, to również projektowanie dla osób starszych, użytkowników urządzeń mobilnych czy osób korzystających z internetu w trudnych warunkach.
W praktyce dostępność cyfrowa dotyczy takich aspektów jak:
Dostępność została „zaimportowana” do świata cyfrowego z myślenia architektonicznego i urbanistycznego. Tak jak w budynkach pojawiły się rampy i windy, tak w internecie pojawiły się zasady dostępnego kodu, kontrastu i struktury treści. Accessibility to dziś nie trend, lecz standard nowoczesnego projektowania.
W świecie cyfrowym dostępność opiera się na czterech podstawowych zasadach, które tworzą fundament wszystkich standardów dostępności, w tym WCAG 2.1. Po pierwsze postrzegalność – informacje muszą być prezentowane w sposób, który użytkownik może odebrać zmysłami (np. tekst zamiast grafiki bez opisu, napisy do filmów, odpowiedni kontrast). Po drugie funkcjonalność – interfejs musi dać się obsługiwać na różne sposoby, nie tylko myszą (np. klawiaturą, czytnikiem ekranu). Po trzecie zrozumiałość – treści i sposób działania strony muszą być logiczne, przewidywalne i napisane prostym językiem. I wreszcie solidność – strona powinna być technicznie poprawna i działać z różnymi technologiami: przeglądarkami, systemami, technologiami asystującymi. Te cztery zasady tworzą „kręgosłup” dostępności cyfrowej i to one sprawiają, że strona nie tylko wygląda dobrze, ale faktycznie działa dla każdego.
Dostępność cyfrowa to nie pojedyncza funkcja strony, ale cały zestaw zasad, dobrych praktyk i wymagań, które sprawiają, że z treści mogą korzystać osoby o bardzo różnych potrzebach. W jej centrum znajduje się użytkownik, nie tylko „statystyczny internauta”, lecz także osoba niewidoma, niedosłysząca, z niepełnosprawnością ruchową, poznawczą, neurologiczną albo po prostu korzystająca z telefonu jedną ręką w słońcu. Dostępność oznacza projektowanie usług cyfrowych tak, by nie stawiały barier tam, gdzie można ich uniknąć.
Podstawą techniczną dostępności jest standard WCAG 2.1, który opisuje konkretne wymagania, jakie musi spełniać strona internetowa, by była uznana za dostępną. Dokument ten nie operuje ogólnikami, zamiast tego wprowadza kryteria sukcesu, czyli precyzyjne warunki do spełnienia, np. „grafika musi mieć tekst alternatywny” albo „każda funkcja musi być dostępna z klawiatury”. Kryteria sukcesu to w praktyce checklista punktów, które można sprawdzić, zmierzyć i potwierdzić testami. To one decydują, czy strona faktycznie spełnia standard.
Kryteria te są podzielone na trzy poziomy dostępności:
Dla laików najlepiej myśleć o tym jak o skali „od działa do działa dobrze”: A usuwa największe bariery, AA zapewnia realną dostępność, AAA wprowadza dodatkowy komfort.
Od strony formalnej w Polsce obowiązuje Ustawa o dostępności cyfrowej, która zobowiązuje podmioty publiczne do spełniania standardu WCAG 2.1 na poziomie AA. Każda strona urzędu, sądu, szkoły czy szpitala powinna mieć także deklarację dostępności, czyli publiczny dokument informujący o tym, w jakim stopniu serwis spełnia wymagania prawa. Od 2025 roku dostępność cyfrowa obejmuje również szerzej także sektor prywatny na mocy Europejskiego Aktu o Dostępności (EAA).
Dostępność to także realna korzyść biznesowa i wizerunkowa. Strony dostępne są zwykle czytelniejsze, lepiej pozycjonują się w Google, mają niższy współczynnik odrzuceń i budują zaufanie. Co istotne, rozwiązania dostępnościowe często pomagają wszystkim użytkownikom, nie tylko osobom z niepełnosprawnościami. Napisy w filmach pomagają oglądać w hałasie, a większy kontrast poprawia czytelność w słońcu. W skrócie: dostępność cyfrowa to połączenie prawa, technologii, empatii i dobrego projektowania. To standard jakości, który mówi: „ta strona działa dla każdego”.
Jako specjaliście od dostępności cyfrowej, którzy działają na rynku od wielu lat, doskonale rozumiemy żargon IT i specyfikę wdrażania rozwiązań dla instytucji publicznych. Dlatego oferujemy naszym Klientom dedykowane rozwiązania, które spełniają konkretne potrzeby. Wśród naszych usług znaleźć można m.in.: przegląd strony pod kątem dostępności, opiekę autorską z unikalnym w skali kraju HelpDeskiem czy szkolenia dla pracowników. Dzięki nam zyskasz w pełni sprawną, bezpieczną, zgodną ze standardem WCAG, BIP i RODO stronę www, która posiada własną deklarację dostępności.
Nie czekaj na kolejne zmiany prawne, już dziś zainwestuj w dostępną witrynę internetową sygnowaną logo Dostępnej Polski.
Głównie programiści, projektanci UX/UI, testerzy dostępności oraz osoby pracujące przy projektach cyfrowych. To skrót branżowy, który pozwala szybciej komunikować się w zespołach technicznych.
Nie. A11y obejmuje także aplikacje mobilne, systemy operacyjne, dokumenty PDF, urządzenia elektroniczne i nawet gry komputerowe. Dostępność to nie „feature strony”, lecz cecha całych produktów cyfrowych.
Nie ma oficjalnego polskiego odpowiednika. W praktyce używa się angielskiego skrótu A11y także w polskim środowisku IT, tak samo jak UX czy SEO.
Mamy jedyne w Polsce, dedykowane Biuro Obsługi Klienta, ze specjalistami ds. dostępności cyfrowej, dla podmiotów publicznych, które z nami współpracują.
